MaagDarmLever.nl

Anatomie en aandoeningen binnen het MDL-gebied.

MaagDarmLever.nl

Alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker is een vorm van kanker in de alvleesklier en komt gelukkig weinig voor. De diagnose wordt in Nederland jaarlijks bij ongeveer 1500 mensen gesteld.

De verdeling tussen mannen en vrouwen die alvleesklierkanker krijgen is ongeveer gelijk. De prognose is vaak slecht, omdat dit type kanker meestal pas laat wordt ontdekt.

Doordat kanker van de alvleesklier meestal in een vergevorderd stadium wordt ontdekt, is genezing vaak niet meer mogelijk. Zeker als het om een tumor beneden de kop van de alvleesklier gaat, duurt het lang voordat er klachten komen.

Wanneer de tumor darmen of galafvoerwegen verstopt, is een vroege ontdekking mogelijk en is de prognose iets beter.

Om de symptomen te begrijpen, is het nodig iets over de alvleesklier, of pancreas, te weten. De alvleesklier is een 12 tot 15 cm lange klier die zich achter in de buikholte bevindt en twee functies kent:

  • Afscheiden van enzymen die nodig zijn voor een goede vertering van het voedsel.
  • Aanmaken van hormonen (insuline en glucagon), die de suikerstofwisseling in het bloed helpen regelen.

De enzymen die in de alvleesklier worden aangemaakt, monden via een afvoerkanaaltje uit in de twaalfvingerige darm. De plaats waar deze enzymen terechtkomen, heet de papil van Vater. Bij alvleesklierkanker kan de papil van Vater door een tumor worden geblokkeerd en de alvleesklier in zijn functie belemmeren. Maar ook op andere plaatsen in de alvleesklier kunnen tumoren voorkomen.

Soorten alvleesklierkanker

Er bestaan verschillende soorten alvleesklierkanker, afhankelijk van de precieze locatie waar ze voorkomen en het weefsel waar ze uit bestaan. Dit zijn:

  • Het adenocarcinoom. Dit is kanker aan de alvleesklierbuisjes. Het adenocarcinoom wordt gevormd door klierweefsel en is de meest voorkomende soort alvleesklierkanker. Het ontstaat meestal in de kop van de alvleesklier en heet dan pancreaskopcarcinoom.
  • Tumoren die niet uit alvleesklierweefsel bestaan. Deze kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn uit het weefsel van de papil van Vater, uit de galweg of de twaalfvingerige darm. In deze gevallen heten ze respectievelijk ‘tumor van de papil van Vater‘, ‘galwegtumor‘ of ‘dunnedarmtumor‘.

Oorzaken van alvleesklierkanker

De precieze oorzaak van alvleesklierkanker is niet bekend. Wel is er een aantal risicofactoren:

  • Roken vergroot de kans op alvleesklierkanker aanzienlijk.
  • Overmatig alcoholgebruik kan leiden tot een chronische alvleesklierontsteking, waardoor de kans op kanker aan de alvleesklier toeneemt.
  • Erfelijke aanleg speelt een kleine rol.

Lees verder over onderzoek (diagnose) en behandeling bij alvleesklierkanker

Symptomen van alvleesklierkanker

De klachten die het vaakst voorkomen zijn:

  • Pijn in buik of rug
  • Verminderde eetlust
  • Gewichtsverlies
  • Diarree

Wanneer de tumor tegen de darmen en galafvoerwegen drukt, wordt de functie van enzymen en gal beperkt. Doordat hierbij de voedselvertering wordt verstoord, veroorzaakt dit de volgende klachten:

  • Slechte spijsvertering
  • Geelzucht

De symptomen van geelzucht zijn een gelige huidtint en gelig oogwit. Dit komt doordat de kleurstof van de gal, die geen uitweg kan vinden, zich in de lever ophoopt en vandaar via het bloed in huid en oogwit terechtkomt. Geelzucht gaat gepaard met een lichte ontlasting en donkere urine.

Prognose bij alvleesklierkanker

Doordat kanker van de alvleesklier meestal in een vergevorderd stadium wordt ontdekt, is genezing vaak niet meer mogelijk. Zeker als het om een tumor beneden de kop van de alvleesklier gaat, duurt het lang voordat er klachten komen. Wanneer de tumor darmen of galafvoerwegen verstopt, is een vroege ontdekking mogelijk en is de prognose iets beter.

Alvleesklierkanker en voeding

Bij alvleesklierkanker verdient de voeding speciale aandacht. Het is aan te raden het voedingspatroon in overleg met de behandelend arts of een diëtist te bespreken. Daarbij kunnen de volgende tips in acht worden genomen:

  • Door gebrek aan enzymen bestaat de kans dat het eten niet goed wordt verteerd en er vettige diarree ontstaat. Probeer in dat geval vette producten te eten om gewichtsverlies tegen te gaan.
  • Mocht u als gevolg van een verminderde functie van de alvleesklier last krijgen van diabetes, raadpleeg dan een diëtist.
  • Eet bij spijsverteringsklachten na een operatie vaker per dag kleine en niet te vette porties. Kauw deze goed. Het kan nodig zijn de voeding tijdelijk aan te vullen met aanvullende (vloeibare) voeding.

Diagnose en behandeling van alvleesklierkanker

Het stellen van de diagnose alvleesklierkanker is niet altijd makkelijk. Vaak zijn er meerdere onderzoeken nodig. Welke dat zijn, is afhankelijk van de behandelend specialist en het ziekenhuis. Na de diagnosestelling wordt een behandeling gekozen.

Lees hier verder over de diagnose en behandeling van alvleesklierkanker