Prikkelbare darm syndroom of Irritable bowel syndrom (IBS)
Veel mensen hebben last van prikkelbare darmen. Vooral jonge volwassenen worden erdoor geplaagd en vrouwen twee keer zo vaak als mannen.
Het prikkelbare darm syndroom is geen ernstige aandoening, maar het is wel lastig. Veel mensen ondervinden er in het dagelijks veel pijn en hinder van. Sommige mensen hebben er af en toe last van, andere continu.
Het prikkelbare darm syndroom heet zo, omdat de darmen geprikkeld zijn en er sprake is van meerdere ziekteverschijnselen (‘syndroom’). Andere benamingen zijn spastisch colon of spastische dikke darm. De afkorting van prikkelbare darm syndroom is PDS, maar ook de Engelse term irritable bowel syndrom (IBS) wordt wel gebruikt.
Oorzaken
De oorzaak van het prikkelbare darm syndroom is niet helemaal duidelijk, maar men denkt dat het wordt veroorzaakt door het abnormaal, krampachtig samentrekken van de dikke darm (de colon). De dikke darm trekt bij ieder mens samen om de ontlasting voort te duwen, maar bij mensen met prikkelbare darm syndroom zijn deze samentrekkingen onregelmatig en krampachtig. Bovendien trekt de dikke darm veel vaker samen dan normaal.
Bij sommige mensen zijn de bewegingen van de dikke darm normaal, maar is de darmwand overgevoelig en prikkelbaar. Ook kunnen mensen last hebben van een combinatie van abnormale bewegingen en een prikkelbare darmwand.
Zie verder oorzaken prikkelbare darm syndroom.
Klachten
De klachten bij prikkelbare darm syndroom zijn divers. Zo kan men last hebben van buikpijn, hevige krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en problemen met de stoelgang. De klachten treden meestal aanvalsgewijs op. Ook kan er een continu zeurderige pijn in de buik aanwezig zijn.
Zie verder klachten prikkelbare darm syndroom.
Het stellen van de diagnose
Als je vaak klachten hebt, is het verstandig om met je huisarts te praten. Aan de hand van een lichamelijk onderzoek, kan de huisarts meestal de diagnose prikkelbare darm syndroom stellen.
Meer onderzoek kan nodig zijn, als de klachten niet allemaal op prikkelbare darm syndroom wijzen, zoals:
- De klachten beginnen pas op latere leeftijd (50+)
- De klachten zijn een tijdlang alleen diarree zonder buikpijn
- De klachten zijn tussentijds veranderd
- Er zijn andere klachten dan die horen bij PDS, zoals bloed in de ontlasting, koorts of vermagering
Behandeling
Is de diagnose prikkelbare darm syndroom eenmaal gesteld, dan zijn er verschillende behandelingen mogelijk die de klachten kunnen verlichten.
Medicijnen die krampen tegengaan
Verschillende medicijnen gaan krampen tegen, hoewel het effect op de klachten bij het prikkelbare darmsyndroom niet goed is aangetoond. O.a. Duspatal (mebeverine) verbetert de bewegingen van de darm.
Medicijnen die pijn bestrijden
In geval van pijn zal de huisarts soms ook pijnstillers voorschrijven. Zelf kunt u paracetamol bij de drogist of apotheek halen. Een lage dosering van een antidepressivum (bijvoorbeeld amitriptyline) wordt ook veel gebruikt om de pijn bij het prikkelbare darmsyndroom te bestrijden.
Bulkvormers
Bulkvormers zijn middelen die dezelfde eigenschappen hebben als voedingsvezels. Ze worden in water, vruchtensap of bijvoorbeeld yoghurt opgelost en gedronken. Zo krijg je gelijk extra vocht binnen. Voorbeelden van bulkvormende middelen zijn Metamucil, Volcolon, Normacol en Fiberform.
Vochtbinders
Als er vooral sprake is van verstopping, dan zijn medicijnen mogelijk die zorgen dat er vocht wordt vastgehouden in de darmen, waardoor de ontlasting zachter wordt en iets zuurder. Dit laatste zet de darmwand aan tot meer beweging. Voorbeelden zijn Duphalac, Legendal, Importal, Movicolon en Forlax.
Laxeermiddelen
Laxeermiddelen zoals Dulcolax e.a. hebben vaak als nadeel dat langdurig gebruik mogelijk de darmwand kan beschadigen. Daardoor moet je er steeds meer van gebruiken om toch ontlasting te krijgen. Wees hier dus voorzichtig mee. Dit geldt ook voor ‘natuurlijke’ middelen die je in de vrije verkoop bij de drogist kunt kopen. Overleg bij voorkeur met de eigen huisarts.
Anti-diarreemiddelen
Als er sprake is van overmatige diarree, dan kun je je een geneesmiddel als loperamide daarvoor gebruiken. Bijvoorbeeld Imodium of Diacure.
Hypnotherapie
Een vrij nieuwe manier om prikkelbare darm syndroom te behandelen, is hypnotherapie. Onder hypnose leren mensen minder last te hebben van hun darmen. Ca. 80% van de mensen met prikkelbare darm syndroom schijnt baat te hebben bij deze therapie, hoewel het effect in verschillende onderzoeken niet consistent lijkt te zijn. Let op dat niet alle zorgverzekeraars dit vergoeden.
Tot slot
Prikkelbare darm syndroom (PDS) is geen ernstige aandoening en je kunt er heel oud mee worden. Het is echter wel een vervelende aandoening en er is vaak wat aan te doen. Daarom is het verstandig om met de huisarts te overleggen wat er in uw geval mogelijk is.
| Tweet |
|
|