Prikkelbare darm syndroom

U bevindt zich hier: » Patiënten informatie » Darmklachten » Prikkelbare darm syndroom

Prikkelbare darm syndroom

Het prikkelbare darm syndroom is geen ernstige aandoening, maar het is wel lastig. Veel mensen ondervinden er in het dagelijks veel pijn en hinder van. Sommige mensen hebben er af en toe last van, andere continu.

Het prikkelbare darm syndroom heet zo, omdat de darmen geprikkeld zijn en er sprake is van meerdere ziekteverschijnselen (‘syndroom’). Andere benamingen zijn spastisch colon of spastische dikke darm. De afkorting van prikkelbare darm syndroom is PDS, maar ook de Engelse term irritable bowel syndrom (IBS) wordt wel gebruikt.

Veel mensen hebben last van prikkelbare darmen. Vooral jonge volwassenen worden erdoor geplaagd en vrouwen twee keer zo vaak als mannen.

Oorzaken

De oorzaak van het prikkelbare darm syndroom is niet helemaal duidelijk, maar men denkt dat het wordt veroorzaakt door het abnormaal, krampachtig samentrekken van de dikke darm (de colon). De dikke darm trekt bij ieder mens samen om de ontlasting voort te duwen, maar bij mensen met prikkelbare darm syndroom zijn deze samentrekkingen onregelmatig en krampachtig. Bovendien trekt de dikke darm veel vaker samen dan normaal.

Bij sommige mensen zijn de bewegingen van de dikke darm normaal, maar is de darmwand overgevoelig en prikkelbaar. Ook kunnen mensen last hebben van een combinatie van abnormale bewegingen en een prikkelbare darmwand.

Zonder twijfel hebben emoties, spanningen en stemmingen invloed op de bewegingen van de darmen. Bijna iedereen heeft dit weleens gemaakt. Bijvoorbeeld voor een sollicitatiegesprek of voor een belangrijk examen, waarbij het toiletbezoek vaak stijgt. Klachten die bij het prikkelbare darm syndroom horen, komen vaker voor in stressvolle tijden.

Ook het voedingspatroon van de Nederlander is in de loop der tijden veranderd. Zo worden er steeds meer kant-en-klare producten gegeten en wordt er veel gesnackt. Het voedsel is steeds minder vezelrijk geworden, en men denkt dat dat invloed heeft op het prikkelbare darm syndroom.

Klachten prikkelbare darm

De klachten bij prikkelbare darm syndroom zijn divers. Zo kan men last hebben van buikpijn, hevige krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en problemen met de stoelgang. De klachten treden meestal aanvalsgewijs op. Ook kan er een continu zeurderige pijn in de buik aanwezig zijn.

Buikpijn

De buikpijn bij prikkelbare darm syndroom kan zeurend, stekend of krampend van aard zijn. Er is meestal een relatie tussen de pijn en de ontlasting, waarbij vaak de pijn afneemt na de ontlasting of na het laten van winden.

Soms zijn de buikpijnaanvallen zo hevig, dat omstanders denken aan een gal- of niersteenaanval.

De pijn zit meestal op dezelfde plaats, bijvoorbeeld rond de navel of linksonder in de buik. Maar soms ook kan de pijn van plek wisselen.

Stoelgang problemen

Meestal gaat de buikpijn gepaard met problemen met de stoelgang. Sommige mensen hebben vooral last van diarree: een dunne, waterige of flodderige ontlasting waarvoor ze ’s ochtends enkele keren naar het toilet moeten. De aandrang kan plotseling opkomen en het voelt na de stoelgang alsof de darm niet leeg is. Vaak zit er ook slijm bij de ontlasting.

Anderen hebben juist last van obstipatie (verstopping). Zij moeten hard persen om enkel een paar kleine, harde keutels kwijt te raken.

Het probleem wordt door velen omschreven als ‘hollen of stilstaan’. Dan weer diarree, dan weer verstopping.

Een opgeblazen gevoel

Bij de afbraak van onverteerbare voedselresten, produceren bacteriën gassen. Deze gasvorming kan bij mensen met prikkelbare darm syndroom sterk toenemen. Dit wordt als meestal als bijzonder vervelend ervaren.

De gasvorming leidt vaak tot een opgeblazen gevoel en sommige vrouwen geven zelfs aan het idee te hebben dat ze zwanger zijn. Strakke kleding en broekriemen worden als onprettig ervaren.

Vaak verdwijnt het opgeblazen gevoel gedurende de nacht.

Overige klachten

Andere veelvoorkomende klachten zijn winderigheid, opboeren, rommelingen in de buik en gebrek aan eetlust.

Soms wordt ook geklaagd over de maag, zuurbranden, vermoeidheid, pijn in de rug, hoofdpijn, slapeloosheid, pijn bij het vrijen en moeite met plassen.

Slecht slapen heeft overdag vaak als bijkomend effect een verminderde verdraagzaamheid voor pijn.

Diagnose prikkelbare darm

Als je vaak klachten hebt, is het verstandig om met je huisarts te praten. Aan de hand van een lichamelijk onderzoek, kan de huisarts meestal de diagnose prikkelbare darm syndroom stellen.

Meer onderzoek kan nodig zijn, als de klachten niet allemaal op prikkelbare darm syndroom wijzen, zoals:

  • De klachten beginnen pas op latere leeftijd (50+)
  • De klachten zijn een tijdlang alleen diarree zonder buikpijn
  • De klachten zijn tussentijds veranderd
  • Er zijn andere klachten dan die horen bij PDS, zoals bloed in de ontlasting, koorts of vermagering

Behandeling prikkelbare darm

Is de diagnose prikkelbare darm syndroom eenmaal gesteld, dan zijn er verschillende behandelingen mogelijk die de klachten kunnen verlichten.

Medicijnen die krampen tegengaan

Verschillende medicijnen gaan krampen tegen, hoewel het effect op de klachten bij het prikkelbare darmsyndroom niet goed is aangetoond. O.a. Duspatal (mebeverine) verbetert de bewegingen van de darm.

Medicijnen die pijn bestrijden

In geval van pijn zal de huisarts soms ook pijnstillers voorschrijven. Zelf kunt u paracetamol bij de drogist of apotheek halen. Een lage dosering van een antidepressivum (bijvoorbeeld amitriptyline) wordt ook veel gebruikt om de pijn bij het prikkelbare darmsyndroom te bestrijden.

Bulkvormers

Bulkvormers zijn middelen die dezelfde eigenschappen hebben als voedingsvezels. Ze worden in water, vruchtensap of bijvoorbeeld yoghurt opgelost en gedronken. Zo krijg je gelijk extra vocht binnen. Voorbeelden van bulkvormende middelen zijn Metamucil, Volcolon, Normacol en Fiberform.

Vochtbinders

Als er vooral sprake is van verstopping, dan zijn medicijnen mogelijk die zorgen dat er vocht wordt vastgehouden in de darmen, waardoor de ontlasting zachter wordt en iets zuurder. Dit laatste zet de darmwand aan tot meer beweging. Voorbeelden zijn Duphalac, Legendal, Importal, Movicolon en Forlax.

Laxeermiddelen

Laxeermiddelen zoals Dulcolax e.a. hebben vaak als nadeel dat langdurig gebruik mogelijk de darmwand kan beschadigen. Daardoor moet je er steeds meer van gebruiken om toch ontlasting te krijgen. Wees hier dus voorzichtig mee. Dit geldt ook voor ‘natuurlijke’ middelen die je in de vrije verkoop bij de drogist kunt kopen. Overleg bij voorkeur met de eigen huisarts.

Anti-diarreemiddelen

Als er sprake is van overmatige diarree, dan kun je je een geneesmiddel als loperamide daarvoor gebruiken. Bijvoorbeeld Imodium of Diacure.

Hypnotherapie

Een vrij nieuwe manier om prikkelbare darm syndroom te behandelen, is hypnotherapie. Onder hypnose leren mensen minder last te hebben van hun darmen. Ca. 80% van de mensen met prikkelbare darm syndroom schijnt baat te hebben bij deze therapie, hoewel het effect in verschillende onderzoeken niet consistent lijkt te zijn. Let op dat niet alle zorgverzekeraars dit vergoeden.

Tot slot

Prikkelbare darm syndroom (PDS) is geen ernstige aandoening en je kunt er heel oud mee worden. Het is echter wel een vervelende aandoening en er is vaak wat aan te doen. Daarom is het verstandig om met de huisarts te overleggen wat er in uw geval mogelijk is.


(Advertentie)



U bevindt zich hier: » Patiënten informatie » Darmklachten » Prikkelbare darm syndroom