MaagDarmLever.nl

Anatomie en aandoeningen binnen het MDL-gebied.

MaagDarmLever.nl

Auto-immuun hepatitis

Auto-immuun hepatitis is een stoornis in het afweersysteem van de lever. Deze stoornis treedt vooral op na het tiende levensjaar en komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen krijgen er meestal last van bij het begin van de menstruatie en rond de overgang.

Auto-immuunziekte

Het afweersysteem beschermt het lichaam tegen invloeden van buiten. Het afweersysteem maakt antistoffen aan tegen vreemde indringers. Zo worden bacteriën en virussen onschadelijk gemaakt.

Bij een auto-immuunziekte gebeurt er iets vreemds. Het afweersysteem gaat antistoffen aanmaken die in actie komen tegen de eigen, gezonde cellen in het lichaam.

Levercirrose

Wanneer het afweersysteem zich gaat richten op de gezonde levercellen, ontstaat er een chronische ontsteking in de lever: chronische actieve hepatitis. Deze chronische ontsteking kan als die niet goed behandeld wordt, op termijn overgaan in levercirrose. Bij levercirrose wordt gezond weefsel in de lever omgezet in littekenweefsel wat geen functie heeft. De lever gaat dan minder goed functioneren (zie verder de pagina levercirrose).

De afweer kan zich ook richten op andere cellen, zoals die van de galwegen in de lever. Hierdoor kunnen de galkanaaltjes in de lever dicht gaan zitten. De lever kan zijn galvloeistof dan niet meer kwijt en dat leidt weer tot beschadiging van de lever. Ook daardoor kan levercirrose optreden.

Vrijwel altijd gaat auto-immuun hepatitis samen met andere auto-immuun ziekten.

Vormen van auto-immuun hepatitis

Auto-immuun hepatitis kan in 3 typen onderverdeeld worden. De behandeling is bij alle 3 de typen hetzelfde.

De 3 typen verschillen van elkaar, doordat er andere antistoffen in het bloed worden aangetroffen en doordat ze met andere auto-immuunziekten samen kunnen gaan.

Type 1 ontstaat vooral bij mensen tussen de 10 en 20 jaar oud. De karakteristieke antistoffen in het bloed zijn antistoffen tegen glad spierweefsel (SMA) en antistoffen tegen de celkern (ANA). Type 1 auto-immuun hepatitis gaat vaak samen met de auto-immuun ziekten colitis ulcerosa, pernicieuze anemie, Ziekte van Graves-Basedow en Ziekte van Hashimoto.

Type 2 ontstaat vooral bij kinderen tussen de 2 en 14 jaar oud. De karakteristieke antistoffen in het bloed zijn antistoffen tegen nier en lever (LKM). Type 2 auto-immuun hepatitis gaat vaak samen met de auto-immuunziekten Vitiligo, diabetes type I en Ziekte van Hashimoto.

Type 3 ontstaat vooral bij mensen tussen de 30 en 50 jaar oud. De karakteristieke antistoffen in het bloed zijn antistoffen tegen de lever (SLA) en antistoffen tegen glad spierweefsel (SMA). Type 3 auto-immuun hepatitis gaat vaak samen met de auto-immuun ziekten colitis ulcerosa, pernicieuze anemie, Ziekte van Graves-Basedow en Ziekte van Hashimoto.

Niet alle patiënten passen in deze 3 types. In zeldzame gevallen is er sprake van ‘overlapsyndromen’. Auto-immuun hepatitis kan bijvoorbeeld gecombineerd worden met Primaire Biliaire Cirrose (PBC) of Primaire Scleroserende Cholangitis (PSC).

Aan de hand van bloedonderzoek en de leverbiopsie kan onderscheid gemaakt worden tussen de overlapsyndromen.

Klachten

De klachten van auto-immuun hepatitis zijn vergelijkbaar met die van andere soorten hepatitis. Moeheid, verminderde eetlust en pijn in de rechterbovenbuik zijn de meest gehoorde klachten. Soms is er sprake van geelzucht, uitblijven van de menstruatie, gewrichtspijnen, nagelafwijkingen of spinvormige plekjes op de huid.

Als er niets aan de hepatitis gedaan wordt, kan op den duur de ontgiftende functie van de lever helemaal wegvallen. Dan kan er ook hersenschade ontstaan.

Soms geeft hepatitis helemaal geen klachten. Vaak wordt de ontsteking dan bij toeval ontdekt.

Diagnose auto-immuun hepatitis

De diagnose auto-immuun hepatitis kan gesteld worden na bloedonderzoek en een leverbiopsie.

Verhoogde waarden van bepaalde leverenzymen in het bloed wijzen in de richting van een leverontsteking. De aanwezigheid van bepaalde antistoffen en auto-antistoffen in het bloed geven daarbij een aanwijzing in de richting van een auto-immuunreactie.

Door middel van een leverbiopsie kan een stukje weefsel uit de lever worden gehaald. In het laboratorium kan dit stukje weefsel (de biopt) vervolgens onderzocht worden. Hierbij kan de aard van de ontsteking en het stadium van de ziekte bepaald worden.

Behandeling

Hepatitis, medicijnenVolledige genezing is helaas meestal niet mogelijk. De behandeling is er daarom op gericht om de ontsteking te laten verdwijnen en levercirrose te voorkomen. Met medicijnen kan het afweersysteem geremd worden, waardoor de ontsteking meestal verdwijnt. Het ontstaan van levercirrose wordt dan in ieder geval tot stilstand gebracht.

Meestal wordt het geneesmiddel prednison voorgeschreven, samen met het geneesmiddel Imuran (azathioprine).

Ook kan bij auto-immuun hepatitis het geneesmiddel budesonide voorgeschreven worden.

Na staken van deze behandeling komt de hepatitis bij de meeste patiënten op korte termijn terug, daarom is vaak een langdurige en vaak ook levenslange behandeling nodig om te voorkomen dat de ziekte weer opvlamt.